1 Temmuz 2026
tarihinde Doç. Dr. Tarkan Gürbüz hocamızın daveti ile ODTÜ DTX (Orta Doğu
Teknik Üniversitesi Dijital Dönüşüm ve Yenilikçilik Merkezi), ziyaretinde
bulundum. Tarkan hocama davet, kıymetli hocalarımıza katılım ve tesisin gezilmesi
süreci için Merkez Yönetimine çok teşekkür ediyorum. TTGV Genel Sekreteri Hanzade Sarıçiçek'e toplantılara ve ziyarete katılım için teşekkürlerimle...
İmalat
sanayisindeki firmaların - özellikle otomotiv ve makine sektörlerinin Sayısal Dönüşümlerini,
hızlandırmak ve yenilikçi düşünme ve uygulama kapasitelerini artırmak amacıyla
Ankara'da kurulmuş ve teknoloji çözümlerine odaklanmış bilimsel öğrenim merkezini
gururla geziyorum.
ODTÜ DTX (Sayısal
Dönüşüm ve Yenilikçilik Merkezi), resmi olarak 2 Haziran 2025 tarihinde kurulmuş
ve kapılarını açmış.
Merkezin resmi
açılış töreni, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı katılımı ile ODTÜ yerleşkesinde gerçekleştirilmiş.
Projenin tasarımı, bütçelendirilmesi ve laboratuvar altyapılarının Avrupa
Birliği fonlarıyla tasarım ve kurulum süreci bu tarihten önce başlatılmış olsa
da, merkezin sanayiye ve ekosisteme hizmet vermeye başladığı resmi tarih
Haziran 2025 olarak kayıtlara geçmiş.
Avrupa Birliği ve
Türkiye Cumhuriyeti mali iş birliği ile finanse edilen ve Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı tarafından yürütülen "Rekabetçi Sektörler Programı" kapsamında
hayata geçirilmiştir.
8,3 milyon avro
bütçeye sahip olan merkez, ODTÜ'nün köklü araştırma ve mühendislik birikimini
sanayinin hizmetine sunarak firmaların küresel rekabet gücünü artırmayı
hedeflemektedir.
Merkezin
Hedefleri ve Sunduğu Hizmetlere göz atacak olursak
ODTÜ DTX, ileri teknolojileri
ve yenilikçi çözümleri uygulamak isteyen KOBİ'ler, büyük ölçekli firmalar,
araştırmacılar ve sektör profesyonelleri için bir ilk temas noktası olarak
konumlanmaktadır. Yalnızca teknolojik altyapı sağlamakla kalmayarak, aynı
zamanda firmalara iş geliştirme, değer zinciri bütünleştirme ve sayısal
yatırımlar için finansmana erişim konularında eğitim ve mentörlük sunmaktadır.
Merkezin
altyapısı, sanayinin farklı ihtiyaçlarına yanıt verecek şekilde planlamış ve dört
ana laboratuvardan oluşmaktadır.
1-Akıllı-Esnek Üretim Sistemleri Laboratuvarı: İleri üretim teknoloji ve çözümleri
kapsamında Endüstri 4.0 uygulamaları. Siber - Fiziksel sistemler üzerine
çalışmalar ve dolayısıyla makinaların sanal ikizleri boyutunda yönetimi ve koruma
önlemleri değerlendirilmektedir.
2-Yapay Zekâ ve Büyük Veri Analitiği Laboratuvarı: Merkez, firmaların süreç haritalarının
oluşturulması, dengelenmesi ve verimlilik konusunda değer yaratmaktadır. TPM
(Total Productive Maintenance) kestirimci bakım ve veri odaklı karar alma mekanizmaları için yapay zekâ
modelleri geliştirmektedir.
3-Sanal ve Artırılmış Gerçeklik (VR/AR)
Laboratuvarı: Sayısal
ikiz kavramsal anlayışından başlayarak, ürün tasarımı, test ortamı yaratma ve
uzman eğitimleri için görsel içerikler kullanılmaktadır.
4-Inovasyon ve Değişim Yönetimi Laboratuvarı: Stratejik bir konuma sahip laboratuvar
kurumsal şirketlerin sayısal çağa uyum yapılanmasına odaklanmıştır. Gündem
içinde yer alan öncelikli konular, dayanıklılık, çeviklik, sürdürülebilirlik
için araştırma, uygulamalı projeler ile kapasite geliştirme çalışmaları
yapmaktadır.
Güçlü
Ekosistem ve Paydaşlar
ODTÜ DTX'in en
önemli yetkinlikleri arasında, ulusal ve uluslararası düzeyde güçlü kurumsal şirketler
ile yapılandırılan, iletişim gelmektedir. Ayrıca dikkat çeken bir diğer
özgünlük, merkezin geniş bir endüstri ağı tarafından desteklenmesidir.
Ortaklar ve
Paydaşlar: Organizasyonlar
Konsorsiyum: Sistem
Global Danışmanlık (Lider), Fraunhofer IAO, INL (International
Iberian Nanotechnology Laboratory)
Kilit Endüstri
Paydaşları: TAYSAD (Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri
Derneği), MAKFED
(Türkiye Makine Federasyonu), OSD, OTEP
Ekosistem: ODTÜ Teknokent
Etkinlikler ve Endüstri Buluşmaları
Merkez, endüstri
ve akademiyi bir araya getirmek, bilgi paylaşmak ve geleceği öngörmek üzere Dijital
Dönüşüm ve Akıllı Sistemler (DTSS) Uluslararası Konferansı ve Sergisi'ni
düzenlemektedir. Bu etkinliklerde yapay zekâ, nesnelerin interneti (IoT),
otonom sistemler, akıllı üretim, siber güvenlik ve yeşil dönüşüm gibi
teknolojinin üretimdeki geleceğini biçimlendirecek konular tartışılmakta, yeni
ekosistemlerin temelleri atılmaktadır.
ODTÜ DTX (Sayısal
Dönüşüm ve Yenilikçilik Merkezi), faaliyete geçtiği günden bu yana özellikle
imalat, otomotiv ve makine sanayisindeki şirketlerin sayısal dönüşüm
yolculuğuna rehberlik ederek önemli başarılara ve somut çıktılara imza
atmıştır.
Avrupa Birliği ve
Türkiye Cumhuriyeti ortak finansmanıyla başlayan bu proje, Ekim 2025'te
düzenlenen Kapanış Töreni ve Endüstri Günü ile ilk büyük proje fazını başarıyla
tamamlamış ve ekosistemde kalıcı bir yer edinmiştir.
Bugüne kadarki
öne çıkan başarıları ve faaliyetleri şunlardır:
1. Sanayi İş Birlikleri ve "Başarı
Hikâyeleri"
Merkezin en büyük
başarısı, teorik araştırmaları doğrudan sanayi tabanına, üretim bantlarına ve
şirketlerin iş süreçleri ile bütünleşmiş olarak sunabilmesidir. Çeşitli
firmalara dijital dönüşüm mentörlüğü, teknik altyapı ve strateji desteği
sağlanmıştır.
Dijital Dönüşüm
Olgunluk Değerlendirmesi: Birçok sanayi firmasının (özellikle KOBİ'lerin)
mevcut dijital altyapıları analiz edilerek onlara özel "dijital dönüşüm yol
haritaları" oluşturulmuştur.
Endüstriyel
Uygulama Partnerleri: Süreçlerini ODTÜ DTX ile geliştirip başarı hikâyesine
dönüştüren ve bu kapsamda ödüllendirilen firmalar arasında AKSAN, BÜYÜTECH,
CAVO, Altan Hidrolik, YAMAS, IHI Dalgakıran, TİTAN Makina, TERMO ISI ve
Karakaya86 gibi sektörün önemli oyuncuları yer almaktadır.
2. Uluslararası Çapta Etkinlikler ve Konferanslar
Ekosistemi bir
araya getirmek ve bilgi paylaşımını artırmak amacıyla büyük ölçekli
organizasyonlar düzenlenmiş ve gelenekselleştirilmiştir.
DTSS
Konferansları: Dijital Dönüşüm ve Akıllı Sistemler Uluslararası Konferansı ve
Sergisi'nin (DTSS) üçüncüsü 2024 yılında "Yarının Teknolojisi: Makine,
Otomotiv ve İmalat" temasıyla gerçekleştirilmiştir. Bu etkinlikler
akademi, yatırımcılar ve politika yapıcıları bir araya getiren ana
platformlardan biri olmuştur.
Hackathon '25:
Yenilikçi teknolojiler ve otomotiv endüstrisinin geleceği üzerine genç
yetenekleri ve araştırmacıları buluşturan yarışmalar düzenlenmiştir.
Sektörel
Paneller: "Döngüsel Ekonomide Dijital ve Yeşil Dönüşüm" gibi güncel
konuları ele alan panellerle sanayiye yön verilmiştir.
3. Eğitim ve Kapasite Geliştirme
Şirketlerin
sadece teknolojiye değil, aynı zamanda bu teknolojileri yönetecek vizyona ve
finansmana ulaşmaları için kapsamlı eğitim programları yürütülmüştür.
Endüstri 5.0 ve
AB Fonları Eğitimleri: Firmalara dijital yatırımlarını nasıl finanse
edebilecekleri konusunda ("AB Fonlarına Giden Yol") ve yeni sanayi
devriminin politikaları hakkında ("Endüstri 5.0: Temel Bilgiler ve
Politika Yönelimleri") kritik eğitimler verilmiştir.
TÜSİAD SD2
(Sanayide Dijital Dönüşüm) gibi mevcut ulusal programlarla bütünleşik başarı hikâyeleri
oluşturulmasına katkı sağlanma sürecini gözlemleme imkânım oldu.
4. Gelişmiş Ar-Ge ve Laboratuvar Altyapısının
Kurulması
Kurulan dört ana
laboratuvar (Akıllı-Esnek Üretim, Yapay Zekâ/Büyük Veri ve VR/AR), şirketlerin
milyonlarca dolarlık yatırım yapmadan önce kendi üretim süreçlerinin sayısal
ikizlerini ve ürün testlerini ODTÜ DTX altyapısı üzerinde "test et-yatırım
yap" (test-before-invest) mantığıyla deneyimleyebiliyorlar.
Avrupa'nın önde
gelen araştırma enstitülerinden Fraunhofer IAO ve INL (International Iberian
Nanotechnology Laboratory) ile
kurulan bu teknik altyapı bağı, Türk sanayicisine uluslararası standartlarda
dönüşüm hizmeti olanağı sağlıyor. Dolayısıyla merkez sanayinin en etkin
stratejik kazanımlarından biri konumuna erişmiştir.
Gururla gezdiğim
ve hocalarımızın anlatımları ile etkinlik ve verimlilik alanında rekabetçi
çözümler tasarlayan merkezin, sanayiye sağladığı katma değer artarak devam
edecektir.
Daha nice icatlar
ve keşifler çıkarması dileğimle merkeze başarılar diliyorum. Yönetişim ve
Dönüşüm anlayışının teknoloji ile harmanlanması için ciddi çaba harcayan
merkezi ve yöneticileri ile hocalarımızı özverili emekleri için kutluyorum.
Davet ve anlatımlar
için Tarkan Gürbüz hocama bir kez daha teşekkürlerimi sunuyorum.
İcrayı San’at
Eyle
Esen kalın
Not: “İngilizce (Digital Transformation) kelimeleri Türkçe (Sayısal Dönüşüm) olarak kullanılmıştır”. İngilizce (innovation) kelimesi Türkçe (Yenilikçilik) olarak metinde yer almıştır.
