Türkiye'de ve İzmir'de Telekomünikasyonun Tarihçesi-X
“Telekomünikasyonun
İzmir'deki Gelişimi”
EMO İzmir
Şubesi Telefon Tarihi Araştırma Grubu
Hasan S.
Şişikoğlu,
Onur Taşkent,
Alpaslan
Güzeliş
Telefon
Santralleri 5. Bölüm
İzmir’de ilk
sayısal santral: İzmir’in ilk sayısal santrali, 08.04.1986 tarihinde, 8.160
trank kapasitesi ile açılan, Sistem–12 ALIC türü İzmir–2 Şehirlerarası-Transit
(Toll) santralidir. Bostanlı santral açılışından bir anı.
Soldan sağa:
Vural Durak
(İzm. Baş. Md. Yrd.)
Osman Y. Gözüm
(Gen. Md. Yrd.)
Süheyla Kinson
(İzm. Ş.A.Müdiresi)
M. Emin Başer
(PTT Genel Md.)
Orhan Öcal
(İzm. Baş. Md.)
Perihan
Çağıran (İzm. Pers. Md.)
Erdoğan Şahin
(İzm. Santr. Grp. Baş. Müh.)
Orhan Eryol
(Gen. Md.lük Bşk. Yrd.)
Alpaslan
Güzeliş (İzm. Karşıyaka Telf. Md.’lüğü Müh.)
Haydar Ölmezoğlu
(İzm. Baş. Md. Yrd.)
Kamuran
Zerener (Karşıyaka Telf. Md.)
Elif–1, Elif–2,
Fırat ve Dicle kırsal alan santralleri: Tam elektronik olan Elif–1 ve Elif–2
santralleri, NETAŞ Ar-Ge laboratuvarlarında geliştirilmiştir.
NETAŞ’ın bu
alanda başlangıçta 250 hatlık Elif–1, 500 hatlık Elif–2 ile başladığı santral
serisi sonraları 250 hatlık Fırat ve 500 hatlık sayısal Dicle santralleri ile
devam etmiştir. Bu santral tipleri uzun yıllar Türkiye telefon ağında yerini
almışlardır. Bu santrallerin montajlarının kısa sürelerde yapılabilmesi, başka
bir merkeze aktarılmasının kolay olması ve ülkenin kırsal koşullarına uyumluluğu
nedeniyle Türkiye telefon ağında diğer küçük santrallere göre daha fazla kapasiteye
ulaşmışlardır.
Bir Elif santrali
servise verildikten sonra en az 3–4 kere başka merkeze taşınmıştır.
Elif–1 ve Elif–2
santrallerine; ücretlendirme, abone, yön ve kod kademe bilgileri, santralde
bulunan bir iletişim portuna bağlı özel bir terminal (konsül) ve üzerindeki
sabit tuş takımı ile girilmektedir. Bu santrallerde karşılaşılan en çok sorun;
elektronik kartların santral bağlantı konektörlere yerleştirilirken pimlerinin kolay
bir şekilde eğilmesi ve NVM denen abone kontörlerinin tutulduğu hafıza
birimindeki tüm bilgilerin, olumsuz hava koşullarında kolaylıkla
silinebilmesiydi.
Benzer şey kod
kademe, yön bilgileri v.b. içinde söz konusuydu. Bu kayıplar sonrası, abonenin
o ayki kontör değeri olarak geçen aylarının ortalaması alınarak kendisine fatura
edilir, tüm santral bilgileri ise yeniden yüklenirdi. Abone kontörleri ise
santralde bulunan bir yazıcı (printer) aracılığı ile listelenmektedir.
İzmir’de ilk 250
hatlık Elif–1 türü santraller, 07.11.1986
tarihinde Kemalpaşa/Ören ve Armutlu’da, ilk 500 hatlık Elif – Santraller 27.10.1986’da Kınık ve Aliağa/Yeni Şakran’da,
ilk 500 hatlık Dicle tipi santraller ise 13. 05 1990 Selçuk/Belevi’de servise
verilmiştir.
Levent Kırsal santralleri;
Levent santrali, Teletaş tarafından Sistem–12 santrallerinin donanımının
uyarlanması ile yapılmış 512 hatlık santrallerdir. Anadolu ise benzer şekilde
Siemens tarafından EWSD santral donanımlarından uyarlanmış olup 914 hatlık
kapasiteye sahiptirler. Dicle’ler gibi Anadolu ve Levent santrallerinin de
bakım işletmesi kişisel bilgisayarlar (İng. PC; Personel Computer) aracılığı
ile yapılmaktadır.
Ülkemizde
kurulmuş olan Iskra 500A ve 1000A santralleri, ilk kuruluşundan 1997 yılına
kadar 14 yıllık bir süreyle telefon ağında hizmet vermişlerdir. 1993 yılında
PTT Genel Müdürlüğü tarafından alınan karar gereği, teknolojik gelişmelere uyumsuzluğu
ve ekonomik ömürlerini doldurduğu gerekçesiyle bu yıldan başlayarak 1997 yılına
kadar tümüyle servis dışı bırakılmışlardır. Bunların sonuncusu, 08.09.1997’de
servis dışı bırakılan 500 hatlık Aliağa/Çaltıdere 500A santrali olmuştur.
Elif–1, Elif–2,
Dicle ve Anadolu santralleri ise 2007 yılına kadar ülkemizin kırsal alanındaki
önemli bir eksikliğini kapamışlar ve Dünya’da örneğine rastlamayan bir çözümün
ürünü olmuşlardır. 500A, 1000A, Elif–1 ve Elif–2 santralleri analog elektronik, Dicle, Anadolu ve
Levent santralleri sayısal kategoride değerlendirilebilecek santrallerdir.
1988 yılında kurulmuş olan Selex Kominikasyon acil durum, taktik ve stratejik iletişim alanında uzmanlıklar içeriyor. İstanbul Büyük Şehir Belediyesinin açmış olduğu acil durum haberleşme altyapısı projesi çalışmalarını birlikte yürütebilme fırsatını konuşuyoruz.
