2023 TTGV İklim Öncüsü - Ödül Töreni

2023 TTGV İklim Öncüsü - Ödül Töreni

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfının (TTGV) amaçları doğrultusunda Bilim, ArGe ve İnovasyon, Teknoloji, Ticarileşme alanlarında genç yetenekleri teşvik etmesi ve ödüllendirmesi törenini gururla izledim.

 

2002 yılında “Dr. Akın Çakmakçı tez ödülleri sanayide uygulanmış örnek akademik tez çalışmaları”  konu başlığı altında ilk kez uygulanması... “Dr. Fikret Yücel – Ödülleri - ArGe, Teknoloji ve Inovasyon alanında özgün çalışmalar” olarak 2015 yılından itibaren sahiplerini bulması... 2018 yılında üçüncü nitelik “Mehmet Şuhubi Ödülü - Teknoloji Ekosistemindeki Başarılı Girişimcilik Hikâyeleri” ve “Refik Üreyen Ödülü – Ar-Ge Organizasyonlarında Liderlik Öyküleri” eklenmesi...
 
Akademik araştırmanın, özgün tasarımın duyarlılıkla yürütülmesinin çağdaş sonuçlarına tanıklık etmenin mutluluğunu yaşadım. Ödül kazanan katılımcıları yürekten kutluyorum. Övünç kaynağımız olan araştırmalarının gayretli ellerinde özgün ürünlere dönüşmesini diliyorum.
 
Dr. Akın Çakmakçı - Öncü Araştırma Ödülü
Prof. Dr. Can Erkey - Yakıt pilleri ve yeşil hidrojen üretimi konusundaki öncü araştırmaları ve ticarileştirmeye yönelik çalışmalar.
 
Dr. Fikret Yücel - Öncü Kuruluş Ödülü
Lentatek – Hidrojen ve yakıt pilleri alanında ArGe odaklı öncü ürün geliştirme çalışmaları.
 
Mehmet Şuhubi - Öncü Sivil İnisiyatif Ödülü
Shura Enerji Dönüşümü Merkezi - Enerji ekonomisi ve politikaları alanındaki araştırma çalışmaları.
 
Refik Ürüyen - Değişim Lideri Ödülü
Dr. Ahmet Altınay – Lityum iyon pil ve hidrojen üretimine yönelik araştırma ve çalışmalar.

Ufkumuzu açan, başarmanın vazgeçmemek olduğunu aktaran değerli konuk konuşmacı Ahmet Şerif İzgören’i hayranlıkla izledim. Tebrik ediyorum.
 
TTGV Yönetim Kurulu, Genel Sekreterlik ve Yöneticiler ve ödül sürecine emeği geçen TTGV uzmanlarını yürekten kutluyorum.

Bilgi ve İletişim Teknolojileri - Kaldıraç Etkisi

Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin ekonomik kalkınmaya kaldıraç etkisini BIT pazar rakamlarına kısaca göz atarak başlamanın doğru olacağını düşünüyorum.

Türkiye BIT pazarı büyüklüğü kapsamında farklı rakamların değerlendirildiği bir süreçten geçmekteyiz. Araştırmalar 2023 BIT gelirlerinin ortalama toplam değerinin 22-24 Milyar $ seviyesinde tamamlanacağına işaret etmektedir.

Sektörümüzde uzun bir süredir yavaş ta olsa daralma yaşanmaktadır. Salgınla birlikte yeniden tanımlanan davranışlar önceleri olumsuz koşulları beraberinde sürüklemişti. Ancak başlangıç aşamasının sindirilmesi ve teknolojinin tetiklemesi neticesinde, gelirlerin yeniden artacağı tahmini gerçekçi görülmektedir. Belirsizlik yerini berraklaşmaya bırakmaktadır. Görünen ufuk şaşkınlık uyandırmaktadır. Görüntü küçümsemeyecek ciddiyetle indirilmeli, çıkarımlar süzülerek yol hartaları belirlenmelidir. Zira teknoloji her alana köklerini salmaya ve vazgeçilmezliğini kanıtlamayı başarmıştır.

Günümüzde Türkiye BIT pazarının bileşik büyüme oranı “CAGR” %7 civarına yükselecek kuramı sıklıkla dile getirilmektedir. Böylesine ciddi bir ilerleme oranı pazar büyüklüğünü 2027 yılında 28-39 Milyar $ seviyesine taşıması ise beklentiler açısından olasılığı yüksek bir öngörüdür.

Bilişim sektörü içinde yıllarca emek vermiş yönetici ve uzmanlarımız hatırlayacaktır. Mayıs 2018 tarihinde yayınlanan Tübisat¹ Raporunda 2017 BIT pazarının toplam hacmi 32,1 Milyar $ olarak açıklanmıştı. Bir önceki yıla göre artış oranı %2,8 olarak kayıtlara geçmiş ve gelecek iyimserliğimiz heyecanla devam etmişti. Rakamların ifade etmiş olduğu verilerin daha yakından incelenmesi neticesinde, BT/IT orantısızlığı planlama için güzergâh oluşturmaya yardımcı olacak bilgiyi bizlere yansıtmıştı. Bilgi Teknolojileri “BT” 11,2 Milyar $ İletişim Teknolojileri “IT” 20,8 Milyar $ rakamları o günlerde bilgi teknolojilerinin, iletişim yani taşıma hizmetlerinden oldukça geri kalmış olduğunu ifade etmekteydi. Tübisad¹ 2022 Pazar Verileri çalışması ölçeklerin aynı doğrultuda takılmış olduğunu göstermektedir.

Oysaki küresel pazar kavramları değişmemekte ve gelir akış alışkanlığı BT lehine süregelmektedir. Böylece yenilikçi yatırımların önceliğinin nasıl belirlendiğini tahmin etmek te kolaylıkla anlaşılmaktadır.

2023 küresel BIT gelirlerinin² önceki yıla göre %4,3 büyüyerek 4,7 Trilyon $ düzeyine ulaşma beklentisi oldukça çarpıcı desen oluşturmaktadır. Ağırlıklı ilerleme BT hizmetleri ve yazılım alanında gözlemlenmektedir. Olgunlaşmış yazılım çözümleri genişlemenin liderliğini, çift rakamlar “%13” üzerinde engel tanımayan bir oran ile zirvede tutmaktadır.
Sayısal dönüşümün ekonomiye katkısının kısıtlı yorumlandığı ülkemize konunun biçimlenmesini özlemle beklemekteyiz. Etrafımızı çepeçevre sarmalayan teknolojinin izleyicisi olmayı benimsemenin de zorluğunu yaşamaktayız. Mesleklerin yok olmaya yüz tuttuğu çağımızda hiçbir alan güvende değildir. Dönüşümün bir teknoloji projesi olarak yorumlanmaması gerekliliğini kavramak zorundayız.

Üretici Yapay Zekâ kullanıldığı ölçüde hayranlık yaratmaktadır. Sağlamış olduğu imkânlara inanmanın çarpıcı çekiciliğini korumaktadır. Elbette atılım beraberinde tedirginliğin işaret fişeklerini de ateşlemiştir. Geniş anlamda tasarım görkemli duruşunu, makine öğrenme, derin öğrenme felsefeleriyle birlikte başka bir boyuta taşımıştır. Görsel ve estetik olduğu kadar bilimsel altyapılara dayanan geliştirme süreci inanılmaz seviyede hızlanmıştır.

Kalkınma hamlelerinin modellenmesi, senaryoların çalıştırılması, prensiplerin belirlenmesi deneyim ve bilginin en yoğun kullanıldığı alanların başında gelmektedir. Araştırmalar zaman almakta, veriye ulaşım dikkat ve beceri gerektirmektedir. Önceden eğitilmiş üretken yapay zekâ bilgelik denizinin en derin noktalarına erişerek isteri derleyecektir. Verilerin analizini anlaşılır şık bir sisteme dönüştürmesi arayışın ve uğraşın hemen neticelenmesini sağlayacaktır. Oracıkta, hemen şimdi, neredeyse anında karmaşık formülleri çözecek cevapları renkli yapıtlarla oluşturacaktır. BIT teknolojilerinin çekici gücü kalkınmanın kilidi ve anahtarı olmaya hazırdır. Hünerlerimizi yenilemeliyiz, mesleklerimiz süratle yeniden tanımlanıyor. Teknolojiyi özümsemek, uyum göstermek ve harika aracı yerinde, zamanında ve doğru kullanmak mecburiyetindeyiz.

Yaygınlığının sınır tanımadığı teknoloji, gündelik yaşantımızdan uz görümüze kadar her alanda ilk başvurduğumuz araç konumuna yükselmiştir. Sanal ortamda, çevrim içi, eş zamanlı, yerleşik gerçek varlıkların sanal aynıları karar sürecine yeni zemini oluşturmuştur. Sunulan önerileri olduğu gibi kabul eden teslimiyetçi bir yaklaşım kavşakta yanlış çıkışı seçmemize sebep olacaktır. Aracın bileşenlerinin, kıvrımlarının, algoritmalarının bilincine varmamız kaçınılmazdır. Zaman kaybetmeden öğrencilerimize, eğitim sistemimize gelişmeleri aktarmak başlıca amacımız olmalıdır. Öncelikle düzenlemeler yenilikçiliği destekleyecek şekilde ele alınarak hedefler belirlenmelidir.

Kalkınmamız, ülkede kalacak katma değerin rakiplerimize kıyasla yüksek düzeyde olmasıyla sağlanabilecektir. Dolayısıyla uç teknolojileri geliştirmekte, öğrenmede ve yaşantımızın ayrılmaz bileşeni olarak kabullenmekte çekince, duraksama göstermemeliyiz.

Sağlıcakla kalın.
İcrayı San’at Eyle

ICT = Information “IT” & Communication “CT” Technologies
Kısaltmaları yazıda Türkçe olarak kullanılmıştı.
BIT = Bilgi “BT” & İletişim “IT” Teknolojileri
Digital Twin = Sanal Aynı
Kaynak1 – Tübisat 2018/2022 raporları
Kaynak2 – Gartner STAMFORD, Conn., July 19, 2023
 

LC Waikiki

Ülkemizin seçkin, güzide kuruluşu LC Waikiki Stratejik Plan Çalıştayında beraberiz. Davet için Özge Alkılınç çok teşekkür ediyorum.

Günümüzde pazarın nasıl dilimlendiği, ürün sağlayıcıların nasıl ihtiyacı öngörerek doğru eşleştirmeyi yapacak süreçler geliştirmeye kaynak ayırabileceklerini konuştuk.

Şirketlerin teknoloji ile olan içiçeliğinin, müşteri memnuniyeti ve sadakatına nasıl yansıyacağını sayısal kurgularla uçtan uca nasıl sistemler oluşturulacağını vurguladık.

Küresel iletişim mimarisinin gelişimi ve nihayetinde varmış olduğu nokta itibari ile yenilikçi şirketlerin uygulamakta olduğu yönetsel yaklaşımlara değindik.

Metaverse ve üretici yapay zekanın düşünce sınırlarımızı zorlayan gelişmesine örneklerle dokunuşlar gerçekleştirdik. Platform sistemlere veri sağlayan nesnelerin İnterneti IOT algılayıcılarının günümüzde erişmiş olduğu akıl almaz yaygınlığının şaşırtıcı boyutunu konuştuk. IOT duyargalarının giyilebilir teknolojilerle nasıl bilgi ürettiği ve bilginin nasıl pazarlama araçlarına dönüştüğünün üzerinde durduk.

Katılımcılara beni dikkat ve ilgi ile izledikleri için. LC Waikiki üst yönetimine davet için çok teşekkür ediyorum.

Teknolojinin Işığında - Gölgesinde Sanayi

Kocaeli Sanayi Odası KSO ve Gebze Rotary Kulüplerinin ortaklaşa düzenledikleri etkinliğe konuk konuşmacı olarak katılmanın onuru yaşıyorum.

Kocaeli Sanayi Odası Meclis Başkanı Tahsin Tuğrul'a ve Gebze Rotary Kulübü Başkanı Fethi Olut'a böylesine ilgili ve geniş katılımlı bir toplantı için çok teşekkür ediyorum. Sanayicilerimizin ve iş insanlarımızın merak ettikleri konuları, soruları ile açıklığa kavuşturmak istemeleri anlatımın zenginleşmesini sağlıyor.

Teknolojinin akıl almayacak seviyede gelişmesi aynı zamanda bulanıklaşması, uygulama arzusu kadar kuşkuyu da beraberinde sorguluyor. Amacımız belirsizlikleri berraklaştırmaya çalışmak ve farkındalığı arttırmak. Küresel yönetsel kavramların değişiminin pazarda yaşanmakta olan müşteri ihtiyaçlarının dilimlenmesi olarak tanımlıyoruz. Çeşitliliği önemsemenin ve gelecek öngörüsü yapabilmenin kıymetini anlamaya çalışıyoruz. Ürün ve hizmetlerin renklenmesi ile birlikte üretimin eş zamanlı çıktı sağlamasının zorluğunu aşabilecek araçları gündeme taşıyoruz.

Dolayısıyla karar mekanizmalarını destekleyecek ve hedeflerin belirlenmesinde hemen yanı başımızda bulunacak üretici yapay zeka (genAI) tanımı ile devam ediyoruz konuşmaya. Bilgiye erişen, araştıran, derleyen, derin öğrenen yapay zekanın elde etmiş olduğu sonuçları nasıl sergilediğinin sistemini tartışıyoruz. Sahnelenen çözüm neticelerinin belge, sunum, görsel, 3 boyutlu baslı olarak ortaya çıkması ise kafaları karıştırıyor.

Teknolojiden kopmamanın, sezgileri yorumlamakta arkadaşça bilgi edinmenin başarının anahtarı olduğu gerçeğiyle yüzleşiyoruz. Veri miktarının inanılmaz rekorlara koştuğu çağımızda uzmanlığın verinin gücünü kullanmak olduğuna karar veriyoruz. Kullanılan bilginin saflaştırılması ayrıcalığı elde etmenin, verimliliğe katkısını değerlendiriyoruz.

Zaman yitirmeden "Meteverse" ve "GenAI" öğrenim çabalarına hız vermenin yeterince kaynak ayırmanın zorunluluğu sonuç olarak ortaya çıkıyor. Sert ve kırılgan bir zeminde yürümenin verdiği ürküntü yerine tutumumuzu değiştirmek ve dolayısıyla çağdaş teknolojiyi özümsemek mecburiyetindeyiz.

Etkinliğin düzenlenmesine emeği geçenleri ve katılımcıları kutluyor ve teşekkür ediyorum.

Açık Kaynak Kodu - Geçmiş Zaman Olur ki Cihan Değer

Açık Kaynak Kodu

“Geçmiş zaman olur ki, hayali cihan değer” atasözümüz, konumuza yakıştı mı bilemedim. Anlamını ne kadar beğendiğimi her fırsatta ifade etmekten kaçınmadığımı söylemek isterim. Günümüzde kazandığımız tüketim toplumu alışkanlıklarımızla, bırakın yakın geçmişi dünü bile hatırlamayarak yaşamanın, kaçınılmazlığı deneyimliyoruz. Unutmamak gerekir. Geleceği tasarlamanın cazibesi böylesine geniş kapsamlı tarihi hikâyelerle ancak renkleniyor. Yazılım alanında öyle süreçlerden geçildi ki şimdi dönüp bakılacak olunsa, incelense, araştırılsa hayal bile edemeyecek değerlerin nasıl fayda sağlandığından ders çıkarılabilir.

1972/77 yılları arasında üniversite öğrencilik yaşamımda üst seviye dillerden Fortran ile tanışmış ve yazılım derslerini iple çeker olmuştum. Samimiyetle itiraf etmeliyim ki anabilgisayarı “mainframe”, gelişmiş bir hesap makinesi olarak algılamıştım. Kalbim elektronik için atmaya programlanmıştı ve vazgeçmem akıl dışıydı.

1980 - 40 yıl önce elektronik mühendisleri donanım ağırlıklı ürün geliştirme yetilerini kusursuz mantık devreleri üzerine kurguluyorlardı. Matematiksel girdi ve çıktı fonksiyonları ve hesapları neticesinde çözümler beklenen sonuçları isabetle yerine getiriyordu. Yalnızca devre üzerinde işaretlerin akış hızına bağlı olarak bir çırpıda karar bilgisine erişiliyordu. Fizik en yakın kapsama alanı ve komşu bilim dalı olarak öne çıkmaktaydı.

Genç Bilimcilerimiz Anlatıyor

Genetikten Kuantuma

Uzun bir yıl süren dönemin ardından yeniden kitaplarımla buluşuyorum. Bilimsel araştırma konularına ne kadar meraklı olduğumu biliyorsunuz. Geçen yıl listemde bulunan "Genç Bilimcilerimiz Anlatıyor" kitabını ilk fırsatta okumaya başladım. 

Kıymetli yazarlarımızın bilgi dolu yazılarını içime sindirerek özümsemeye çalıştım. Hepsini derinlemesine anlayabildim mi? Kesinlikle hayır. Ancak farklı konularda yeni buluşlar, keşifler öğrenmenin mutluluğunu yaşadım. Fizik ve Kuantum teorisinde ise biraz daha araştırmaların kapsamını kavrayabildiğimi sanıyorum. Yazarların üslubu son derece akıcı ve okuyucuyu sıkmadan karmaşık araştırmaları gündeme taşıyorlar. Güzide bilim insanlarımızın içinde bulundukları akademik ortamın nasıl süratle geliştiğini biraz da endişe ile gözlemledim.

Genç bilimcilerimizin önde gelen üniversitelerde elde ettikleri başarının ne kadar değerli olduğu duygusuyla kitabı tamamladım. Sevgili hocalarım en uç noktalarda ürettiğiniz sonuçlarla gurur duyuyor, sizleri kutluyorum. Sizlerin varlığı gelecek için bir umut. Örnek oluyor, bilimi daha çok sevmemizi sağlıyorsunuz. Sağlıcakla kalın.

Editörlerimiz Emre Eren Korkmaz ve Erdinç Sezgin çok teşekkürler.

Yazarlarımız yazım sırasına göre

1-Dr. Çağrı Mert Bakırcı

2-Dr. Erdinç Sezgin

3-Doç. Dr. Turan Demircan

4-Dr. F. Gözde Çilingir

5-Dr. İrem Sepil

6-Dr. Berna Kaya

7-Dr. Çağakan Özbalcı

8-Dr. Burcu Erdoğan

9-MSc. Tülay Bayram, Dr. Onur Başak

10-Dr. Uğur Dağ

11-Dr. Atılım Güneş Baydin

12-Dr. Mustafa Gündoğan

13-Dr. Selçuk Topal

14-Ayşe Acar

15-Dr. Kudret Sezgin

16-Dr. Emre Eren Korkmaz

Beyaz Karanlık

Başlarken: İngilizce “Digital” kelimesi karşılığı, Türkçe “Dijital” kullanımı yerine “Sayı” “Sayısal” sözcükleri tercih edilmiştir.

Son zamanlarda bankacılık alanında yaşanan gelişmeleri Beyaz Karanlık olarak tanımlarsak sanırım doğru bir tespit yapmış oluruz. 1000 km/h hızla yol alan bir uçağın bir anda sis bulutu içine daldığını hayal edin. Ortam aydınlık mı? Evet. Yetkin pilotların gözleri en yakın mesafeyi bile görmezken uçağı sağ salim yönetmeleri… Güvenebilecekleri sıradan olmayan cihazları duyarlılıkla izlemeleri ve kararlarını oluşturmaları… Başarının sırrını, ekip, özgüven, eğitim ve teknolojiyi içselleştirme becerisinde aramak gerektiğini düşünüyorum.

15. yüzyılda İtalyanca “Banca”, Fransızca “Banque” sözcüklerinin Türkçe anlamı Masa. Bankacıların yeşil örtülü bir masa üzerinde işlemlerini gerçekleştirmelerinden dolayı bu isimle anılır olmuş. Uzun süre geleneksel yapısını, düzenliliğini koruyan bankacılık, yakın zaman içinde ciddi değişime kucak açan alanların başında sayılmaya başlandı. Ancak teknolojinin böylesine akıl almaz seviyede gelişmesinin kestirimi ise yapılamadı. Doğal ve olağan doğrusal süreklilik süreci tersyüz oldu. Sanki potansiyel enerji uzun süredir biriktiriliyordu da bir çırpıda salıverildi. Şok dalgası rahatımızı bozdu, hepimizi hazırlıksız yakaladı. Bir sabah uyandık ve kendimizi Beyaz Karanlığın içinde buluverdik. Elbette konuyu farklı ele aldığımın farkındasınız. Amacım hayret verici ölçekte ivmelenen Sayısal Dönüşümü derinlemesine anlamaya çalışmak. Günlük koşuşturmacadan kısa bir süreliğine ayrılmak ve yeşermekte olan fidana daha yakından bakmak.

Sitting Duck - Story of DODO

Sitting Duck – The DODO Syndrome

Here is an explanation by “The Britannica Definitions”

“A person or thing that is easy to hit, attack, trick, etc. The tourists were sitting ducks for local thieves”

You might have guessed the topic of my article and what will I be talking about. Yes you are right, sharing corporate experience and shedding light to future advancements is my beloved handicraft.

Today the future may look gloomy as more and more of us are lagging behind the marathon. I have been visiting companies, entrepreneurs, technology parks throughout my career. Recently I have noticed a deterioration of energy in the executive teams. They appear to have a degradation in their positive attitude and behave dismal and display a somber face. Their common concern is the recognition of a bleak forthcoming.

-Why bleak you may wonder?

Understanding the approaching uncertainty and how to distinguish themselves from mainstream. Encountering these challenges are very serious. Sitting idle and waiting for the inevitable will not serve any purpose. Something has to be done what? and how? and when is the best time? Besides no adventure with the unknown technology is a precondition.

So let me tell you the story of the DODO bird. Once upon a time used to live in #Mauritius Island without the interaction of humans. There seems no reason why this bird ought to actualise wings. With no natural predator exposure, there was no need to fly and run away from imminent threat. Has extremely well adapted itself to the environment where food was plentiful. Hiding deep inside the marsh land protection was ample.

Fairy tale did not continue once the intervention has started in the 16^th century. Conditions were starting to get burdensome. No longer cosy in the nest, was DODO. Hunting began without mercy. DODO did not really understand why? And where peril is emerging from. In bound domesticated animals also destroyed the habitat leaving no space for breeding. As a result this endemic species have gone extinct. Last siting was way back in 1662.

Sad story from which, we can simply deduce, never to take anything for granted. No matter how confident you may be in conveying a decisive message, shock waves are travelling in your direction.