Orta Asya - Turgut Özal

Kalabalık bir heyetle, 5 Nisan 1993 tarihinde Orta Asya Ekonomi Seyahati.

Görüşmeler Cumhurbaşkanımız Turgut Özal liderliğinde gerçekleşiyor. 10 gün süren ve beş ülkeyi kapsayan yoğun tempolu görüşmelere Netaş temsilcisi ve telekomünikasyon grubu içinde katılıyorum.

14 Nisan 1993 tarihinde dönüyoruz ve Cumhurbaşkanı Turgut Özal 17 Nisan'da vefat ediyor.

Gezi sırasıyla, Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Azerbaycan ülkelerini kapsayarak uzun ve yorucu olarak hatıralarımızda kaldı. İnanılmaz bir tempo ve yoğunluk içinde bir çok okulun açılışı yapıldı. Misafirperverlik inanılmaz boyutta oldu, elbette ikramlar için ayrı bir kitap yazılsa yeridir. En lezzetli yöresel yemeklerin tadına biraz da aşırıya kaçarak baktık.

Bizler de her gittiğimiz ülkede alt yapıyı inceleme ve projeler üretme fırsatı bulduk. Daha sonra Netaş olarak bütün ülkeler ile iletişim altyapı kurulumları konusunda anlaşmalar yaparak bölgenin gelişmesine ciddi katkı sağladık.

Bakü - Kırsal Santraller

Yeniden Bakü'deyim, kırsal santrallerin tasarım çalışmasını tamamlayarak devreye alıyoruz. Daha önce yaşadığımız teknik sorunlar çözüldüğü için sistemler devreye rahat, sorunsuz, kurulumları tamamlanıyor, hizmet vermeye başlıyorlar.

Ayrıca DMS100 de şartnamelere uyumluluk ve güvenilirlik açısında mükemmele ulaşmanın gururu ile yeni sistemler kurulumu devam ediyor.

1992 yılında çok büyük bir ekip ile çalıştığımız Bakü'de kendi mutfağımızı kurarak yemek meselesine çözüm oluşturmuştuk. Ancak şimdi görüyoruz ki Restoranlar hızla açılmaya başlanmış.

39. Yaş günümü çok sevdiğim Azeri kardeşlerimle birlikte kutluyoruz.

Ulaştırma Bakanı Ziyareti

Ulaştırma Bakanımız Yaşar Topçu hafta sonu cumartesi günü araştırma, üretim, İhracat faaliyetleri sunumlarını ilgi ve alaka ile dinliyor, fabrikayı geziyor. Başarılarımız ile gurur duyduğunu ifade ediyor ve bizi kutluyor. 1993 yılını rekor satış ile tamamlıyoruz.

Güncelleme, bu güzel sözler kağıt üzerinde kalıyor, ödeme sıkıntısı nedeniyle bir yıl sonra tarihimizin en ağır krizlerinden birisini yaşıyoruz. 2020

Bakü - Ultel

Geçen sene yaşadığımız (1992) altyapı sıkıntıları çözümlemiş olarak daha huzurlu bir Azerbaycan seyahati yapıyorum.

Ancak Karabağ meselesi çok sıcak olarak gündemde. Azerbaycan'da Elçibey dönemi sona eriyor ve Mayıs ayında Haydar Aliyev Cumhurbaşkanı olarak seçiliyor.

Ultel (Ortak Yatırım) şirketimiz çalışmalarına devam ediyor ve üretim hatları telefon ve DRX4 sorunsuz faaliyet içinde. Üretim dışında saha kurulumları da ULTEL ekipleri ile gerçekleştiriliyor. Kısa zamanda iletişim altyapısı için önemli projeler hayata geçiriliyor. Bakü şehri dışındaki büyük kentler (Gence) için planlama yapıyoruz ve Türkiye'ye dönüyoruz.

Her zamanki gibi Bakü'de olunca Hazar denizinden çıkan Asetrin balığının tadına bakmadan dönmüyoruz.

Iran - ITI

Savaşın bitmesi ile birlikte İran birinci kalkınma planını devreye alıyor. Program 1989 - 1995 yılları süresinde yatırım ve telekom sanayi dahil olmak üzere 2.5 B$ katma değer üretilmesini hedefliyor. 1967 yılında kurulan ITMC santral üretim ağırlıklı çalışma yürütürken, 1973 yılında faaliyete geçen ITI daha çok yüksek kapasiteli iletim sistemleri üretimi, kurulumu alanına hizmet veriyor.

İşte 1993 yılında Şiraz'da kurulu tesislerde birlikte kırsal alanda projeler geliştirmek üzere ITI üst yönetimi ile bir araya geliyoruz. Dicle - DRX4 sistemleri Türkiye'de inanılmaz bir başarı elde etmiş durumda, her koşulda mükemmel kesintisiz çalışıyorlar. Bu bakımdan İran pazarı için de gelişmiş teknoloji ile donanmış olarak cazip bir ürün olma özelliğini barındırıyor.

Görüşmelerimiz olumlu tamamlanıyor, tesisi inceliyoruz, sunumlar yapıyoruz. Özellikle TQM (Toplam Kalite Yönetimi) ciddi ilgi çekiyor. ITI yöneticilerine sunum yapıyorum. Tanışma sonrasında Türkiye'ye dönüyoruz ve ITI ile teknoloji transferi anlaşması imzalıyoruz ve çeşitli kentlerde DRX4 hizmet veriyor.

Elbette tarih ve kültür dokusu muhteşem bir kenti bulmuşken "Persepolis" antik kentini
gezmeden olmaz. Hafızın mezarı dahil, bir günümüzü tarih ve sanat için ayırarak İran'ın güzelliklerini görüyoruz.

İran - Şiraz

Şİraz

ITI (Iranian Telecommunications Industries) ile görüşmeler yapmak üzere Şirazdayız. Amacımız daha önce başlatmış olduğumuz Dicle sistemlerimizin İran'da üretimi. Teknoloji transferi, fabrika ziyareti, yapılacak yatırımlar, sistemlerin saha kurulumları sözleşmede yer alacak şekilde konuşuluyor.

Sistemlerimizde kullanmaya başladığımız ilk "ASIC" yerel geliştirdiğimiz tüm devre ticari olarak inanılmaz rekabetçilik sağlıyor. Malzeme listesi, yazılım kodları üzerinde durulan alanlar, yazılım işletim sistemimiz telif hakları dolayısıyla hiçbir kodunun paylaşamayacağı bildiriliyor. İşte yerel ürün avantajı ve rekabetçiliği.

Hafızın anıt mezarını ziyaret ediyorum, aşağıda kendisi ile ilgili bir bağlantı paylaşıyorum.

"Şiraz’da uğruna türbe yapılan önemli şairlerden bir diğeri de Hafız. Aslında Hafız yaşadığı dönemde pek de halk tarafından sevilmeyen bir şairmiş. O da öldükten sonra hikmeti anlaşılan şairlerden biri olmuş. Bugün İran’da birçok evde Kuran’ın yanında Hafız’ın divanı yer alıyor. İran’da içi sıkılan, kafasına bir şey takılan Hafız’ın ruhuna bir Fatiha okuduktan sonra Hafız’ın divanını açıp rastgele bir sayfa açıp okuyorlar. Buna da Hafız’ın divanı ile fal bakmak diyorlar. Okudukları sayfanın onlara yol göstereceğine, kafalarındaki soruya cevap bulmalarına yardımcı olacağına inanıyorlar.

Hafız’ın Türbesi açıkçası, Sadi’nin Türbesi’ne göre çok daha büyüleyici bir ambiyansa sahip. Burası özellikle gece aydınlatması nedeniyle gece ziyaret edilmesi gereken bir yer. Arkada sürekli okunan gazel de sizi ayrı bir dünyaya götürüyor."

Üzülme;
Döner yine Kenân’a kaybolan Yûsuf, üzülme
Üzüntüler kulübesi gül bahçesi olur bir gün, üzülme

Geçer bu çılgınlığın, sakinleşir başın, üzülme
Bir kararda kalmaz devran her zaman, üzülme

Başına gülden şemsiye çekersin ey bülbül, üzülme
Perde ardında olur gizli oyunlar, üzülme

Batsa da ayağına muğîlân dikeni, üzülme
Bilir hep halden hale sokan Allah üzülme

Kaptanın Nûh ya, korkma tufandan, üzülme
Sonu olmayan bir yol yok, üzülme

Oldukça virdin dua ve Kur’ân üzülme.
İyileşir durumun ey gam çeken gönül kaygılanma

Dönmese de felek bizim arzumuzca iki gün
Gelirse ömrün baharı, yine çimenler üstünde

Ümitsiz olma sakın ha, bilmezsin gaybın sırrını
Ka’be aşkıyla çölde yürüyeceksen eğer

Sevgilinin ayrılığında, rakibin sıkıntısında halimizi
Söküp götürürse de yokluk seli varlık temellerini ey gönül

Konak tehlike dolu, hedef çok uzak olsa da
Yoksulluk köşesinde, karanlık gecelerin yalnızlığında Hâfız

İlk ASIC

Hayali peşinde koştuğumuz, gece rüyalarımıza kadar giren, elektronik mühendisliğinin gelebileceği tüm devreleri tasarlamanın doğal gururunu yaşıyoruz.

Uzun bir zamandır ITU Prof. Dr. Duran Leblebici, Yıldız Teknik Üniversitesi Prof. Dr. Atilla Ataman ile birlikte kadromuzda dahil olan doktoralı arkadaşlarımız Dr. Bülent Gümüşel ile derinlemesine araştırma işte bu dedirtecek hedefe erişmeyi doyasıya içimize sindiriyoruz. Fransa seyahatimizde birlikte karar vermiş olduğumuz yazılım ile sessiz, sakin, pürüzsüz çalışmamız neticesinde, anahtarlama matrisi artık bir tüm devre içinde. Farkındayız, rekabetçiliğin katma değerinin ayrıştığı düzlüğün ASIC teknolojisinde olduğunun. İstekli, azimli, hatasız tasarım yapmak zorunda olduğumuzun bilinci ile ilk devreler Avusturya'da üretiliyor. Testler sabırsızca tamamlanıyor ve sonuç ödevini kusursuz yapmış bir öğrencinin sevinci tüm çalışanlarımızın yüreğinde hissediliyor.

Emeğimizin karşılığı ürünlerimizde artık fikri mülkiyet hakları bize ait özgün bir parça var. Tadına doyum olmayan bir yemeği lezzetli bir şölende yemek gibi üretimde hiç bir zaman taklit edilemeyecek teknoloji.

Duran hocamızla dertleşirken, inşallah günün birinde tasarım ile tamamlanmış süreci ASIC üretimi ile taçlandırmanın imkanını dile getiriyoruz.

Azerbaycan - Bakü Sıkıntıların Giderilmesi

Bakü'ye döner dönmez teknik olarak hiç de hoş olmayan bir manzara ile karşılaşıyorum. İki hafta önce açılışını yaptığımız ve devreye aldığımız santralar hiç de beklendiği gibi çağrı tamamlayamıyor. Ayrıca eski alışkanlıklar içinde yoğun olarak kullanılan telefon hattı üzerinden arıza durumunda 220 Volt elektrik gönderme işlemi elektronik devrelerimizin hasar görmesi ile sonuçlanıyor.

Rabıta Nazırlığında çalışan tüm Azeri Mühendisleri sıkıntılı günler geçiriyorlar. Televizyonda eski alışkanlıkları kullanmamaları için aboneleri bilgilendiriyoruz. Netaş pazarlama yöneticileri ise Türkiye'ye dönmüşler ve bizi sorunlar ile ilgili yalnız bırakıyorlar.

Hemen işe koyuluyorum, ilk olarak Bakü şehir merkezinde kurulu sistemin incelemesine yöneliyorum. Ölçümler sonrasında ortaya çıkan sinyal gürültülerinden sistemin topraklamasının doğru olmadığını saptıyorum ve hemen toprak hattının takibini istiyorum. Gece sabaha kadar yapılan çalışmalarda toprak hattının yolun altında karşı parka kadar uzandığı ve yarı yolda kabloda ek olduğu ortaya çıkıyor. Tabi yol tamamen kazılıyor ve trafiğe kapatılıyor.

Tüsside - Araştırma Geliştirme Yönetimi

Gebze'de kurulu, Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsü davetlisi olarak eğitim almakta olan büyük ve orta boy şirketlere Araştırma Geliştirme sistematiğini anlatmak üzere davet ediliyorum.

Netaş'ta yıllarca kullandığımız ve iş yaşamımızın bir parçası olarak gördüğümüz çapraz takımların kurgulanması ve projenin henüz tasarım safhasında nasıl üretim sorumlularının bilgisine başvurulması gerekliliğini anlatıyorum.

ArGe sürecinde projenin sonuna kadar beklemeden saha testlerine erken başlanması ve müşteri geri beslemesinin hızlı alınmasına önem verilmesini anlatmaya çalıştım. Ürünün müşteri ile buluşmasını hızlandırmanın, hatasız teslimatın bütün paydaşlarının aynı zamanda birlikte çalışmaları ile tamamlanacağını konuşuyoruz.

Ayrıca tasarım öncesinde müşteri ihtiyaçlarının doğru belirlenmesi ile ürün mimarisinin daha projenin başında doğru kurgulanması gerekliliğini konuştuk. Netaş'ta var olan Sistem mühendisliğinin önemini vurguladım.

Azerbaycan - Bakü Şebeke Açılış

Uzun zamandır üzerinde çalıştığımız proje sonlandı, yaklaşık altı ay süren kurulum çerçevesinde Bakü metrosu içinde 60 km Fiber optik kablo çekimi sağlandı. Aktif ürünler olarak Nortel 140 Mb/s PDH sistemleri devreye aldık. Bir adet DMS 200 Kavşak Santrali, 2 Adet DMS 100 abone santralleri üzerinde 15 Bin kurulu abone ile servise giriyor. Enerji sistemleri olarak kendi tasarımımız PS2000 leri devreye alıyoruz.

Projenin değeri 10 Milyon Doların üzerinde ve Türk Exim Bankası kredisi ile finanse ediliyor.

Açılışta Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey çok güzel bir konuşma yapıyor iki ülke halkını daha da yakınlaştırması beklenen sistemlerin iyi haber taşımasını temenni ediyor ve kurdeleyi kesiyor.

Biz teknik ekipler olarak bir gün önce gece eski sistemlerden yeni teknoloji sayısal geçişi tamamlıyoruz ve artık geri dönüşü yok.

Akşam Nuray Hafiftaş sanat konseri ile Bakü'deki sayısal teknolojiyi kutluyoruz ve sabaha bir sürpriz ile uyanıyoruz.

Devreye giren yeni sistemler mekanik teknoloji ile uyum sağlamakta zorlanıyor ve tüm Bakü zaman zaman iletişimsiz kalıyor. Kendimize kızıyoruz tam denemeleri bitirmeden bu kadar karmaşık sistemi canlı trafiğe geçirmemeliydik diye hayıflanıyoruz.

Zorluk içinde olsa da sistemler çalışıyor, ancak çok kısa zamanda dayanılmaz arızalar oluyor ve ben kısa bir süre sonra tekrar Bakü'ye gelerek uzun bir zaman kalıyorum ta ki sorunlar tamamen çözülene kadar.